آموزش خرید و فروش سهام در بورس

ورود به دنیای بورس برای خیلی ها شبیه وارد شدن به یک شهر ناشناخته است؛ نمادها، صف خرید، عرضه اولیه و ده ها اصطلاح دیگر که در ابتدا کمی ترسناک به نظر می رسند. اما واقعیت این است که خرید و فروش سهام در بورس اگر مرحله به مرحله پیش بروید، یک فرایند کاملا قابل فهم و مدیریت پذیر است. هدف این آموزش این است که شما را از نقطه صفر یعنی آشنا شدن با مفهوم سهم، تا انجام اولین معامله واقعی در سامانه معاملات برساند بدون این که درگیر پیچیدگی های بی مورد شوید.

در ادامه، فازهای آموزشی را طوری چیده ایم که هم اسکن کردن متن برای شما راحت باشد، هم اگر تازه کار هستید بتوانید با دنبال کردن همین صفحه از ابتدا تا انتها، مسیر خود را برای انجام اولین خرید و فروش سهام طراحی کنید. در طول مسیر، به شکل طبیعی از لینک های داخلی مثل راهنمای «مراحل دریافت کد بورسی آنلاین» و «راهنمای ثبت نام سجام غیرحضوری» استفاده می کنیم تا اگر لازم شد بتوانید هر بخش را عمیق تر در صفحات تخصصی خود سایت دنبال کنید.

خرید و فروش سهام در بورس یعنی چه؟

وقتی از خرید و فروش سهام صحبت می کنیم در واقع داریم از شریک شدن در یک شرکت صحبت می کنیم، اما به صورت دیجیتال و با اعداد و نمودارها. هر سهم نشان دهنده یک تکه کوچک از مالکیت یک شرکت بورسی است و با خرید آن، شما بخشی از این شرکت را در اختیار می گیرید. قیمت هر سهم بر اساس عرضه و تقاضا، اخبار، صورت های مالی و انتظارات سرمایه گذاران بالا و پایین می شود و شما با تحلیل این عوامل تصمیم می گیرید که چه زمانی بخرید و چه زمانی بفروشید.

فرایند خرید سهام در عمل، از طریق سامانه های معاملاتی کارگزاری ها انجام می شود. شما بعد از طی کردن مراحل اولیه که شامل دریافت کد بورسی و ثبت نام در سجام است، از طریق «پنل معاملات آنلاین بورس» به بازار متصل می شوید. در آن پنل می توانید نمادها را ببینید، قیمت های لحظه ای را بررسی کنید و سفارش خرید یا فروش ثبت کنید. هر معامله ای که انجام می دهید در سامانه ثبت شده و پس از تایید، سهم ها وارد سبد دارایی شما می شوند یا از آن خارج می شوند. یعنی خرید و فروش سهام در بورس ترکیبی از مالکیت واقعی و ثبت دیجیتال است که هم تحت نظارت قانون است و هم امکان مدیریت آنلاین را به شما می دهد.

برای این که ذهنیت روشن تری داشته باشید، می توانید خرید سهم را در سه لایه ببینید:

• لایه مالکیت: شما واقعا بخشی از شرکت را می خرید نه صرفا عدد در تابلوی بورس
• لایه سامانه: همه چیز از طریق «پنل معاملات آنلاین بورس» مدیریت می شود نه حضوری
• لایه تحلیل: تصمیم های شما بر اساس اخبار، گزارش ها و استراتژی شخصی شکل می گیرد

این سه لایه کنار هم باعث می شوند بفهمید که معامله در بورس فقط کلیک روی دکمه خرید و فروش نیست، بلکه یک فرایند مبتنی بر اطلاعات و مدیریت سرمایه است.

قبل از خرید سهم چه چیزهایی را باید آماده کنیم؟

قبل از این که سراغ اولین معامله بروید، چند پیش نیاز مهم وجود دارد که اگر آنها را درست انجام ندهید، بعدا در مراحل ثبت سفارش یا برداشت پول دچار مشکل می شوید. اولین قدم، آشنایی با مسیر «مراحل دریافت کد بورسی آنلاین» است. شما باید در سامانه های مربوط به هویت و ثبت اطلاعات سرمایه گذار ثبت نام کنید تا برایتان یک کد منحصر به فرد صادر شود. این کد در همه معاملات شما به عنوان شناسه اصلی استفاده می شود و بدون آن امکان خرید و فروش سهام وجود ندارد.

گام دوم، تکمیل فرایند «راهنمای ثبت نام سجام غیرحضوری» است. سجام سامانه ای است که اطلاعات هویتی و بانکی شما را ثبت و یک بار برای همیشه تایید می کند. بعد از ثبت نام در سجام و تایید نهایی، کارگزاری ها می توانند مطمئن شوند که اطلاعات شما کامل و معتبر است و حساب معاملاتی برایتان باز کنند. در این مرحله معمولا نیاز به وارد کردن شماره شبا، شماره کارت و سایر مشخصات بانکی دارید تا بعدا هنگام واریز و برداشت وجه از حساب معاملاتی مشکلی پیش نیاید.

برای این که تصویر بهتری داشته باشید، می توانیم پیش نیازها را در یک جدول خلاصه کنیم:

علاوه بر این پیش نیازهای رسمی، بهتر است قبل از اولین معامله چند آمادگی ذهنی و آموزشی کوچک هم داشته باشید. مثلا یک بار به صورت کامل راهنمای «آشنایی با مفاهیم پایه بورس برای مبتدی ها» را بخوانید، حداقل یک یا دو ویدیو درباره نحوه کار با «پنل معاملات آنلاین بورس» تماشا کنید و یک سقف منطقی برای سرمایه اولیه خودتان در نظر بگیرید. این کار باعث می شود وقتی برای اولین بار وارد سامانه شدید، به جای سردرگمی روی دکمه ها، بدانید دقیقا دنبال چه چیز هستید و چطور باید سفارش خود را ثبت کنید.

اگر این فاز را جدی بگیرید، فازهای بعدی یعنی مراحل ثبت سفارش خرید، فرایند فروش و مدیریت اشتباهات رایج برایتان به مراتب ساده تر خواهند بود چون زیرساخت هویتی، بانکی و ذهنی شما از ابتدا درست چیده شده است.

مراحل خرید سهم در سامانه معاملات

بعد از تکمیل ثبت نام ها و فعال شدن حساب معاملاتی، نوبت به اولین خرید می رسد. برای شروع، ابتدا وارد حساب کاربری خود در سامانه کارگزاری آرمان تدبیر شوید و نماد مورد نظر را جستجو کنید. بهتر است پیش از ثبت سفارش، در [بررسی تابلو معاملاتی نماد] اطلاعاتی مانند قیمت پایانی، آخرین قیمت، حجم معاملات، صف خرید یا فروش و دامنه نوسان را بررسی کنید تا تصمیم شما فقط بر اساس نام یک شرکت یا توصیه دیگران نباشد.

پس از انتخاب نماد، باید تعداد سهم و قیمت مورد نظر خود را مشخص کنید. اگر هنوز با جزئیات سفارش گذاری آشنا نیستید، مطالعه [آموزش ثبت سفارش خرید] کمک می کند تفاوت قیمت سفارش، تعداد سفارش و ارزش کل معامله را بهتر درک کنید. در این مرحله عجله نکنید؛ یک اشتباه کوچک در وارد کردن تعداد یا قیمت می تواند باعث شود سفارش شما با مبلغی متفاوت از برنامه اولیه ثبت شود.

مراحل خرید سهم را می توان به شکل زیر دنبال کرد:

1. ورود به حساب کاربری و جستجوی نماد مورد نظر
2. بررسی اطلاعات تابلو، روند قیمت و وضعیت عرضه و تقاضا
3. وارد کردن تعداد سهم و قیمت پیشنهادی
4. کنترل مبلغ نهایی و تایید سفارش خرید

در زمان تعیین قیمت، دو انتخاب اصلی دارید: می توانید قیمت را به صورت دستی وارد کنید یا در صورت وجود شرایط مناسب، از قیمت های قابل معامله در سامانه استفاده کنید. قیمت پایین تر ممکن است باعث شود سفارش شما سریع انجام نشود و قیمت بالاتر نیز می تواند هزینه خرید را افزایش دهد. بنابراین پیش از تایید نهایی، ارزش کل سفارش و موجودی قابل معامله خود را کنترل کنید.

پس از ثبت سفارش، وضعیت آن را در بخش سفارش های فعال یا سفارش های جاری پیگیری کنید. اگر عرضه کننده ای با قیمت تعیین شده شما وجود داشته باشد، معامله انجام می شود؛ در غیر این صورت، سفارش تا پایان اعتبار خود در سامانه باقی می ماند یا ممکن است به دلیل پایان زمان معاملات لغو شود. بعد از انجام معامله، سهم خریداری شده در سبد دارایی شما نمایش داده می شود و می توانید آن را از طریق [مدیریت سبد سهام] بررسی و پیگیری کنید.

نکته مهم این است که خرید سهم، پایان تصمیم گیری نیست؛ بلکه آغاز مرحله مدیریت سرمایه است. برای هر خرید بهتر است از قبل مشخص کنید چرا سهم را انتخاب کرده اید، چه مقدار سرمایه وارد آن می کنید و در چه شرایطی حاضر به فروش خواهید بود. این برنامه ساده کمک می کند در برابر هیجان بازار، شایعات و نوسان های کوتاه مدت تصمیم های عجولانه نگیرید.

چطور سهم خود را بفروشیم؟

فروش سهم از نظر کار با سامانه، شباهت زیادی به خرید دارد؛ با این تفاوت که این بار باید دارایی موجود در سبد خود را به بازار عرضه کنید. برای شروع، وارد بخش سبد دارایی شوید و نمادی را که قصد فروش آن را دارید انتخاب کنید. پیش از ثبت سفارش، دلیل فروش را برای خود روشن کنید؛ آیا به هدف قیمتی رسیده اید، به نقدینگی نیاز دارید یا تحلیل شما درباره شرکت تغییر کرده است؟

پس از انتخاب نماد، گزینه فروش را فعال کنید و تعداد سهم مورد نظر را وارد نمایید. ممکن است بخواهید تمام دارایی خود را بفروشید یا فقط بخشی از آن را خارج کنید. فروش تدریجی در بعضی استراتژی ها به شما کمک می کند همه سرمایه را در یک نقطه از بازار خارج نکنید، اما این تصمیم باید با توجه به هدف سرمایه گذاری، وضعیت سهم و میزان ریسک پذیری شما گرفته شود.

برای ثبت سفارش فروش، این مسیر را دنبال کنید:

• انتخاب نماد از سبد دارایی
• تعیین تعداد سهم قابل فروش
• مشخص کردن قیمت در بخش
• بررسی اطلاعات و تایید نهایی سفارش

قیمت فروش باید با شرایط لحظه ای بازار هماهنگ باشد. اگر قیمت پیشنهادی شما بالاتر از قیمت های موجود در سمت تقاضا باشد، احتمال دارد سفارش انجام نشود و در صف فروش باقی بماند. از طرف دیگر، ثبت سفارش با قیمت بسیار پایین می تواند باعث شود سهم با مبلغی کمتر از انتظار شما معامله شود؛ بنابراین قبل از تایید، عمق سفارش ها، حجم معاملات و فاصله قیمت پیشنهادی با قیمت های جاری را بررسی کنید.

پس از ثبت سفارش، از طریق بخش [پیگیری وضعیت معامله] بررسی کنید که چه مقدار از سهام فروخته شده است. گاهی سفارش به صورت کامل انجام نمی شود و فقط بخشی از تعداد مورد نظر معامله می شود. در چنین شرایطی، مقدار باقی مانده همچنان در سبد دارایی شما قرار دارد و برای فروش آن باید وضعیت سفارش را دوباره کنترل کنید.

وجه حاصل از فروش نیز معمولا بلافاصله قابل برداشت نیست و زمان تسویه آن به نوع دارایی و مقررات بازار بستگی دارد. پس از نهایی شدن تسویه، می توانید درخواست انتقال وجه را ثبت کنید و وضعیت آن را از طریق [راهنمای دریافت وجه از حساب معاملاتی] بررسی نمایید. پیش از فروش کامل یک سهم، هزینه های معامله، مالیات یا کارمزد مربوط و اثر آن بر ترکیب سبد خود را هم در نظر بگیرید.

فروش موفق فقط به این معنا نیست که سهم را با سود بفروشید؛ گاهی فروش برای کنترل زیان، آزاد کردن نقدینگی یا کاهش ریسک سبد انجام می شود. اگر از ابتدا برای خرید خود هدف، حد ریسک و بازه زمانی مشخص داشته باشید، تصمیم فروش از حالت احساسی خارج می شود و به بخشی منطقی از استراتژی معاملاتی شما تبدیل خواهد شد.