اصطلاحات بورس

اصطلاحات پایه بورس برای معامله گران تازه وارد

بازار سرمایه در نگاه اول مملو از کلمات و عباراتی است که شاید برای یک فرد تازه وارد شبیه به یک زبان بیگانه به نظر برسد. اما حقیقت این است که یادگیری این اصطلاحات کلید درک جریان پول و قدرت تصمیم گیری در معاملات شما خواهد بود. ما در اینجا با زبان ساده و بدون پیچیدگی های آکادمیک، الفبای مورد نیاز برای شروع یک فعالیت اقتصادی هوشمندانه را بررسی می کنیم تا بتوانید با اعتماد به نفس بیشتری در صف های خرید و فروش قرار بگیرید.

کد بورسی، سجام و سامانه معاملاتی چیست؟

پیش از آن که بتوانید حتی یک سهم کوچک بخرید، باید در زیرساخت های قانونی بازار احراز هویت کنید. سجام در واقع مرکز سامانه جامع ثبت اطلاعات مشتریان است که هویت شما را به عنوان یک معامله گر تایید می کند و پس از آن کد بورسی به شما اجازه می دهد تا دارایی های خود را در سامانه معاملاتی اختصاصی کارگزار مدیریت کنید. هر کارگزاری محیط کاربری متفاوتی دارد اما همه آن ها به یک هسته مرکزی متصل هستند که سفارشات شما را پردازش می کند. اگر هنوز در مراحل اولیه هستید، پیشنهاد می کنیم [مسیر گام به گام افتتاح حساب در سامانه سجام و دریافت کد بورس] را مطالعه کنید تا با اطمینان وارد بازار شوید.

• سجام: ثبت هویت دیجیتال و اطلاعات بانکی مشتری
• کد بورسی: مجوز اختصاصی فعالیت در بازار سرمایه
• سامانه معاملاتی: پلتفرم آنلاین برای ثبت سفارشات خرید و فروش

نماد معاملاتی و نحوه نام گذاری شرکت ها

در بورس ایران، شرکت ها با نام کامل خود شناخته نمی شوند بلکه هر نماد از یک بخش نشان دهنده صنعت و یک بخش مخفف نام شرکت تشکیل شده است. این ساختار به معامله گران کمک می کند تا در میان صدها سهم موجود در تابلوی معاملاتی، به سرعت گروه صنعتی مورد نظر خود را شناسایی کنند. برای مثال حرف اول یا دوم بسیاری از نمادها بیانگر گروهی است که شرکت در آن فعالیت می کند و یادگیری این کدگذاری ذهنی سرعت تحلیل شما را در زمان نوسان بازار به شدت افزایش می دهد.

تفاوت سهامدار حقیقی و حقوقی در بورس

بازار بورس ترکیبی از معامله گران خرد یا همان اشخاص حقیقی و سازمان های بزرگ یا اشخاص حقوقی است که هر کدام استراتژی معاملاتی متفاوتی دارند. در حالی که سهامداران حقیقی معمولا بر اساس تحلیل های شخصی و اخبار لحظه ای تصمیم می گیرند، سهامداران حقوقی با سرمایه های کلان و نگاهی بلندمدت، نقش بازارگردان و حامی سهم را ایفا می کنند. شناخت این دو گروه به شما کمک می کند تا در تحلیل ها تشخیص دهید که آیا ورود پول به سهمی ناشی از هیجان عمومی است یا جابجایی های هوشمندانه توسط بازیگران بزرگ بازار.

اصطلاحات حقوقی، مجامع و ساختار شرکت های بورسی

وقتی شما سهام یک شرکت را خریداری می کنید، در واقع به عنوان یک مالک در تصمیمات کلان آن مجموعه شریک هستید. این مجامع مکان هایی هستند که هیئت مدیره و سهامداران اصلی درباره آینده شرکت، تقسیم سود و برنامه های توسعه تصمیم گیری می کنند. درک مفاهیم این بخش به شما کمک می کند تا بدانید چه زمانی صدای شما به عنوان یک سهامدار شنیده می شود و چگونه می توانید از حقوق خود در برابر سیاست های شرکت دفاع کنید.

انواع مجمع بورس و تقویم مجامع شرکت ها

هر شرکت بورسی در طول سال مالی خود مجامع مختلفی را برگزار می کند که مهم ترین آن مجمع عمومی عادی سالیانه است که برای بررسی عملکرد و تقسیم سود برگزار می شود. علاوه بر آن مجامع فوق العاده نیز برای تصمیمات خاص مانند تغییر اساسنامه یا افزایش سرمایه تشکیل می شوند که آگاهی از تاریخ برگزاری آن ها برای جلوگیری از قفل شدن سرمایه شما در زمان توقف نماد بسیار حیاتی است.

• مجمع عمومی عادی سالیانه (برای تصویب صورت های مالی و سود نقدی)
• مجمع عمومی فوق العاده (برای تصمیمات ساختاری و افزایش سرمایه)
• مجمع عمومی عادی به طور فوق العاده (برای انتخاب هیئت مدیره یا موارد خاص)

تفاوت EPS، DPS و سود انباشته

درک تفاوت این سه مفهوم در [تحلیل بنیادی و بررسی صورت های مالی شرکت ها] کلید موفقیت شما در انتخاب سهام است. سود خالص شرکت که به ازای هر سهم تقسیم می شود EPS نام دارد، اما آن بخش از سود که به صورت نقدی در مجمع تصویب و به حساب سهامداران واریز می شود DPS نامیده می شود. بخشی از سود هم که بین سهامداران تقسیم نمی شود و در شرکت باقی می ماند تا صرف سرمایه گذاری های جدید یا جبران زیان شود، سود انباشته است که می تواند نشانه ای از برنامه های توسعه ای شرکت باشد.

مفاهیم افزایش سرمایه و حق تقدم سهام

گاهی شرکت ها تصمیم می گیرند برای گسترش فعالیت های خود یا اصلاح ساختار مالی، تعداد سهام منتشر شده خود را افزایش دهند که به آن افزایش سرمایه می گویند. در این حالت ممکن است حق تقدم به سهامداران فعلی تعلق بگیرد که به آن ها اجازه می دهد با قیمتی پایین تر از قیمت بازار، سهام جدید بخرند. تسلط بر این مفهوم به شما کمک می کند که تصمیم بگیرید آیا در فرایند افزایش سرمایه شرکت کنید یا حق تقدم خود را در بازار بفروشید تا دچار افت سرمایه نشوید.

اصطلاحات تحلیلی و نسبت های مالی مهم در بازار

تحلیل بنیادی بر این اصل استوار است که قیمت سهام در بلندمدت تمایل دارد به سمت ارزش واقعی خود حرکت کند. نسبت های مالی در واقع ابزارهای اندازه گیری هستند که به ما نشان می دهند آیا قیمتی که در حال حاضر در تابلوی معاملات مشاهده می کنیم با واقعیت های تولیدی و سودآوری شرکت همخوانی دارد یا خیر. استفاده از این ابزارها برای کسانی که قصد دارند [استراتژی خرید سهام با دیدگاه ارزش ذاتی] را در اولویت قرار دهند، یک مهارت واجب است.

نسبت P/E، P/S و ارزش دفتری (P/B)

این نسبت ها زبان مشترک تمام تحلیلگران بزرگ دنیا برای سنجش ارزندگی یک سهم هستند. نسبت P/E به ما می گوید که بازار در ازای هر ریال سود شرکت، حاضر است چه مبلغی پرداخت کند و نسبت P/S نشان دهنده ارزش شرکت در مقایسه با فروش آن است. در کنار این ها، P/B یا نسبت قیمت به ارزش دفتری، ارزش بازاری شرکت را در برابر خالص دارایی های آن در ترازنامه مقایسه می کند و به ما می گوید آیا شرکت بیش از حد گران معامله می شود یا خیر.

ارزش ذاتی، ارزش اسمی و ارزش بازاری سهم

ارزش اسمی همان مبلغی است که در ابتدای تاسیس شرکت بر روی برگه سهام درج شده و معمولا در بورس ایران هزار ریال است که تفاوت زیادی با قیمت های تابلو دارد. ارزش بازاری همان قیمتی است که در هر ثانیه در هسته معاملات تعیین می شود و حاصل ضرب قیمت لحظه ای در تعداد کل سهام شرکت است. اما ارزش ذاتی عددی است که تحلیلگر با بررسی آینده شرکت، نرخ تورم و جریان نقدینگی پیش بینی می کند و هدف اصلی هر سرمایه گذار باید شکار سهم هایی باشد که قیمت بازاری آن ها کمتر از ارزش ذاتی شان است.

شناوری سهم و تاثیر آن بر نقدشوندگی

درصد شناوری سهم نشان می دهد که چه بخشی از سهام یک شرکت در اختیار سهامداران خرد و افرادی است که قصد دارند آن را به زودی در بازار بفروشند. سهم هایی با شناوری بسیار پایین معمولا به راحتی توسط بازیگران بزرگ دستکاری می شوند و سهم هایی با شناوری بیش از حد زیاد ممکن است به دلیل عرضه های سنگین، حرکت های صعودی بسیار کندی داشته باشند. شناخت میزان شناوری به شما کمک می کند تا درک کنید چرا برخی سهام در زمان عرضه یا تقاضا، رفتارهای غیرمنطقی از خود نشان می دهند.

اصطلاحات اختصاصی تابلوخوانی و جریان نقدینگی

تابلوخوانی در واقع هنر رمزگشایی از رفتارهای لحظه ای معامله گران بزرگ در هسته معاملات است که فراتر از نمودارهای تکنیکال عمل می کند. با بررسی دقیق حجم معاملات، نسبت خریدار به فروشنده و تغییرات صف های خرید و فروش، می توان ردپای جریان نقدینگی قدرتمند را پیش از آغاز حرکت های شارپ شناسایی کرد. معامله گرانی که به این ابزارها مسلط هستند، به جای پیروی کورکورانه از امواج هیجانی، هم جهت با سرمایه های سنگین موقعیت گیری می کنند.

پول هوشمند، ورود و خروج پول حقیقی

پول هوشمند به سرمایه های بسیار کلانی اطلاق می شود که توسط سرمایه گذاران حرفه ای، حقوقی های بزرگ یا بازیگران با تجربه هدایت می شود و همواره چند گام از عموم بازار جلوتر است. ورود این نقدینگی معمولا در روزهای منفی و سکوت کامل سهم رخ می دهد که منجر به جمع آوری نامحسوس سهام در قیمت های کف می شود. برای رصد این تحرکات، [آموزش تحلیل قدرت خریدار و فروشنده در تابلوی نمادها] به شما دید شفافی درباره تمایلات واقعی بازار ارائه می دهد.

• ورود پول حقیقی: غلبه خریداران خرد و تازه نفس با انگیزه رشد قیمتی
• خروج پول حقیقی: تبدیل سهام به نقدینگی و خروج معامله گران از سهم
• پول هوشمند: ورود سرمایه هدفمند در کف های قیمتی و خروج بی سر و صدا در سقف ها

کد به کد، معاملات بلوکی و معاملات خرد

گاهی بازیگران اصلی برای تغییر مالکیت سهم بدون ایجاد صف های غیرواقعی، اقدام به جابجایی حجم های سنگین میان کدهای شخصی، سبدها و اشخاص حقوقی وابسته می کنند که به آن کد به کد گفته می شود. در معاملات بلوکی نیز حجم زیادی از سهم با قیمتی توافقی و بدون تاثیر مستقیم بر تابلوی عادی خرد معامله می شود تا نوسان شدید ایجاد نکند. تشخیص هدف این جابجایی ها مشخص می کند که آیا سهم در آستانه یک رالی صعودی است یا صرفا یک تخلیه موقعیت هوشمندانه صورت می گیرد.

الگوریتم معاملاتی، سفارش چینی و اردر ترس

در بازارهای مدرن، بخش عمده ای از معاملات توسط ربات ها و کدهای برنامه نویسی شده بر اساس الگوهای ریاضی انجام می گیرد که سرعت پاسخگویی فوق العاده ای دارند. برخی بازیگران با چینش سفارش های سنگین صوری در تابلوی معاملات (اردر ترس)، معامله گران کم تجربه را به فروش هیجانی در قیمت های پایین تر ترغیب می کنند. شناخت این تله های معاملاتی مانع از تصمیم گیری های احساسی تحت تاثیر صف های ساختگی می شود.

حروف اختصاری، ابزارهای مشتقه و اصطلاحات انگلیسی

تنوع بازارهای مالی به سرمایه گذاران اجازه می دهد تا متناسب با سطح ریسک پذیری، میزان نقدینگی و افق زمانی خود، دارایی های متنوعی را انتخاب کنند. از سهام پرنوسان بازارهای خرد گرفته تا ابزارهای اهرمی و اوراق درآمد ثابت، هر ابزار منطق معاملاتی ویژه ای دارد. یادگیری اصطلاحات بین المللی و نام های استاندارد این بازارها، پایه اصلی حضور حرفه ای در بازارهای مدرن و حتی بین المللی است.

بازار پایه، بورس، فرابورس و بورس کالا

شرکت ها بر اساس شفافیت اطلاعاتی، اندازه سرمایه و صورت های مالی در تابلوهای مختلف از جمله بورس، فرابورس و بازار پایه پذیرش می شوند. بازار پایه دارای دامنه نوسان محدودتر و ریسک های نظارتی بالاتری است، در حالی که بورس میزبان شرکت های سودده و تثبیت شده با استانداردهای گزارشگری سخت گیرانه است. در بورس کالا نیز معاملات بر پایه دارایی های فیزیکی، شمش طلا و گواهی سپرده کالایی انجام می گیرد که ساختار معاملاتی متفاوتی دارد.

صندوق های ETF، اوراق بدهی و قراردادهای اختیار معامله

ابزارهای نوین مالی تنوع بی نظیری در مدیریت ریسک و کسب بازدهی برای فعالان بازار فراهم کرده اند تا بدون نیاز به پایش مداوم، پورتفوی متنوعی بسازند. اوراق بدهی سود تضمین شده و کم ریسکی ارائه می دهند، در حالی که صندوق های سرمایه گذاری تنوع بخشی سریعی ایجاد می کنند. اگر قصد دارید استراتژی های مشتقه را پیاده کنید، بررسی [راهنمای جامع معامله قراردادهای اختیار خرید و فروش] مسیر استفاده از اهرم های مالی را برای شما روشن می سازد.

مهم ترین حروف اختصاری و اصطلاحات بورس به انگلیسی

در متون بین المللی و سامانه های معاملاتی، کلمات اختصاری پرتکراری وجود دارند که دانستن آن ها سرعت پردازش تحلیل ها را دوچندان می کند. واژه هایی نظیر ROE (بازده حقوق صاحبان سهام)، NAV (خالص ارزش دارایی ها)، Free Float (شناوری سهام) و TTM (دوازده ماهه گذشته سودآوری) از اساسی ترین عباراتی هستند که تحلیلگران بنیادی برای مقایسه عملکرد شرکت ها در اسناد مالی به کار می گیرند. تسلط بر این علائم اختصاری، مسیر ارتباط با گزارش های تحلیلی استاندارد دنیا را هموار می کند.